ระบบภูมิคุ้มกัน ( Immune system )
...ในปัจจุบันผู้คนมักป่วยเป็นโรคต่างๆได้ง่ายขึ้น จากข้อมูลต่างๆระบุว่าเด็กเล็กๆมีปัญหาเกี่ยวกับการเจ็บป่วย ได้บ่อยกว่าเด็กสมัยก่อน สาเหตุส่วนหนึ่งมาจากระบบภูมิคุ้มกันที่มีประสิทธิภาพน้อยลง ดังนั้นเราควรหันมาสนใจระบบภูมิคุ้มกันกันมากขึ้น
ระบบภูมิคุ้มกันเป็นระบบที่คอยปกป้องร่างกายของเราจากสิ่งแปลกปลอมต่างๆ ที่อาจเข้ามาทำอันตรายต่อร่างกาย ในกรณีที่ระบบภูมิคุ้มกันเกิดความผิดปกติ อาจก่อให้เกิดโรคที่เกี่ยวข้องกับระบบภูมิคุ้มกันได้
โรคทางระบบภูมิคุ้มกันที่พบได้บ่อยในประชากรทั่วโลกและเกิดกับทุกเพศทุกวัย คือ “ โรคภูมิแพ้ (Allergy)” เป็นโรคที่ร่างกายตอบสนองต่อสิ่งที่ไม่ผิดปกติ แต่เป็นสิ่งแปลกปลอมที่เข้าสู่ร่างกาย แล้วสร้าง antibody ตอบสนองต่อสิ่งนั้น โดยสิ่งที่เป็นตัวกระตุ้นให้ร่างกายเกิดปฏิกิริยาเหล่านี้ เรียกว่า สารก่อภูมิแพ้ (Allergen) ในคนที่เป็นโรคนี้เกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันประเภท “ระบบภูมิคุ้มกันร่างกายทำงานมากเกินไป (Hypersensitivity Reaction)” คือ ระบบภูมิคุ้มันมีการตอบสนองที่รุนแรงมากผิดปกติกับสารบางอย่าง
ปัจจัยที่เป็นสาเหตุหลักที่ก่อให้เกิดโรคภูมิแพ้ ได้แก่ ปัจจัยทางพันธุกรรม (Genetic factors)เกิดจากความผิดปกติของ gene ที่เกี่ยวข้องกับการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย ซึ่งความผิดปกตินี้สามารถถ่ายทอดไปยังลูกหลานได้ จึงไม่น่าแปลกถ้าเราพบว่าในครอบครัวหนึ่งๆ มีสมาชิกที่ป่วยเป็นโรคภูมิแพ้หลายคน นอกจากนี้ปัจจัยที่เป็นสาเหตุโดยตรงคือ สารก่อภูมิแพ้ โดยคนที่ป่วยเป็นโรคภูมิแพ้นั้นอาจจะแพ้สารต่างกัน เช่น บางคนแพ้ฝุ่น บางคนแพ้เหงื่อ เป็นต้น ส่วนอาการแพ้จะมากหรือน้อยนั้นขึ้นอยู่กับการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันของแต่ละคน ปัจจัยประการสุดท้าย คือ ปัจจัยเสริมอื่นๆ เช่นความเครียด การเปลี่ยนแปลงของอากาศ หรือโรคบางชนิด ซึ่งสิ่งเหล่านี้จะทำให้อาการแพ้รุนแรงขึ้น
ปัจจุบันผู้คนป่วยเป็นโรคภูมิแพ้มากขึ้น เนื่องมาจากปัจจัยต่างๆ เช่น มลภาวะทางอากาศที่เพิ่มมากขึ้น, การใช้ชีวิตที่เร่งรีบแข่งกับเวลา ทำให้บางคนไม่มีเวลาออกกำลังกาย ร่างกายอ่อนแอ, สภาพสังคมในปัจจุบันที่ก่อให้เกิดความเครียดได้ง่าย, การเลี้ยงดู เด็กในปัจจุบันกินนมแม่น้อยลง อาจเนื่องมาจากผู้ปกครองไม่มีเวลา จนปล่อยปะละเลยเรื่องที่สำคัญ
วิธีรักษาภูมิแพ้ที่ดีที่สุด คือ การค้นหาสาเหตุว่าตัวเราแพ้อะไร เมื่อทราบแล้ว ควรหลีกเลี่ยงสารที่ก่อให้เกิดอาการแพ้ ซึ่งจะทำให้ลดอาการของโรคภูมิแพ้และลดปริมาณการใช้ยา แต่ในชีวิตปัจจุบันนั้นบางครั้งเราไม่สามารถหลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้ได้ หากเกิดอาการแพ้ควรไปพบแพทย์ โดยแพทย์จะให้รับประทานยาแก้แพ้ การรักษาที่ถือว่าได้ผลอีกวิธีหนึ่งคือการฉีดวัคซีนให้ร่างกายเกิดภูมิต้านทาน
โรคภูมิแพ้นั้นไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ ดังนั้น เราจึงควรใส่ใจดูและสุขภาพร่างกายของเรา โดยออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ดูแลร่างกายให้แข็งแรง จะช่วยให้ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายแข็งแรงขึ้น, นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ, รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ สด สะอาด ครบทั้ง 5 หมู่, ทำจิตใจให้แจ่มใสอยู่เสอม หาเวลาผ่อนคลายความเครียดและความวิตกกังวล เพราะอารมณ์และจิตใจส่งผลโดยตรงต่อระบบภูมิคุ้มกัน, ควรให้เด็กทารกรับประทานน้ำนมแม่มากขึ้น เพราะในน้ำนมแม่มีสารอาหารที่มีประโยชน์ และช่วยเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกันของเด็กได้ จะทำให้มีร่างกายแข็งแรงตั้งแต่เด็ก
จากที่กล่าวมาทั้งหมดจะเห็นได้ว่าหากระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายทำงานผิดปกติ ไม่ว่าในกรณีใด ก็จะทำให้ร่างกายของเราเกิดโรคต่างๆตามมา ดังนั้น เราจึงควรหันมาใส่ใจและให้ความสำคัญกับระบบภูมิคุ้มกันมากขึ้น เพื่อที่เราจะได้มีสุขภาพที่แข็งแรง เมื่อสุขภาพแข็งแรงจิตใจก็จะแข็งแรงตามไปด้วย ชีวิตก็จะมีความสุข…